Det blir færre og færre gardar

Over halvparten av dei registrerte jordbruksverksemder på Hareidlandet har forsvunne dei siste ti åra, viser tal frå jordbruksteljinga
Jordbruksteljinga
Nyhende

Medan det var 135 registrerte jordbruksverksemder (gardsbruk) i Hareid og Ulstein i 1999, var berre 60 att i 2010. Det viser tal frå jordbruksteljinga, som er gjennomført av Statistisk sentralbyrå (SSB).

I Ulstein var det 68 registrerte gardsbruk i 1999, og 32 i 2010.

Nabokommunen Hareid har mista så mange som 40 registrerte gardar sidan den førre jordbruksteljinga. 67 kom med i statistikken i 1999, men berre 28 i 2010.

Få lyspunkt
Sjølv om mykje av jordbruksteljinga er trist lesnad for landbruket, finn vi nokre lyspunkt. I Hareid har talet på gardsbruk med mellom 1,0 og 1,4 årsverk har auka frå tre til åtte sidan 1999.

Det er ikkje rapportert om gardsbruk over 1,4 årsverk i Hareid i den siste jordbruksteljinga. Her er det likevel viktig å ta høgde for at nokre tal ikkje er offentleggjorde av SSB.

I Ulstein ser vi ein nedgang for gardsbruk i alle storleikar. Det er ikkje innrapportert jordbruksverksemder større enn 1,9 årsverk i Ulstein, men også her lèt SSB vere å offentleggjere tala.

Mindre areal totalt, meir til kvar gard
Sjølv om det blir færre gardar, ser vi at dei jordbruksverksemdene som er igjen driv større areal. I 1999 hadde kvar gard i Møre og Romsdal 122 dekar jordbruksareal i gjennomsnitt. Det talet gjekk opp til 187 dekar i 2010.

Likevel ser vi at det totale jordbruksarealet går ned, både i fylket sett under eitt og i dei to kommunane på Hareidlandet.

Det totale jordbruksarealet i drift har gått ned frå 5.658 dekar i Ulstein i 1999 til 4.554 dekar i Hareid i 2009. I Hareid har det same talet gått ned frå 5.614 dekar til 4.134 dekar.

I Møre og Romsdal har det totale jordbruksarealet gått ned frå 615.800 dekar til 568.305 dekar i den same tiårsperioden.

Hentar inn meir hjelp
Tala frå jordbruksteljinga viser også at bøndene hentar inn meir hjelp utanfrå til å hjelpe til med arbeidet på gardane.

I 1999 vart i underkant av 9 prosent av arbeidet ved gardane i Møre og Romsdal utført av fast eller tilfeldig hjelp utanfrå. I 2010 hadde den same prosentdelen auka til over 19 prosent.

Totalt vart det registrert litt over 12,8 millionar arbeidstimar i landbruket i Møre og Romsdal. I 2009 hadde det same talet gått ned til i overkant av 7 millionar.

Elles har talet på oksar, kyr og sau gått ned i både i Hareid og Ulstein sidan den førre jordbruksteljinga. Mellom dei kraftigaste nedgangane finn vi i tala på kyr og sauer i Hareid. Berre 40 prosent av kyrne frå 1999 var att i 2009, medan talet på sau vart om lag halvert i same periode.

I tabellen under ser du kor mange jordbruksverksemder som har forsvunne frå kommunane på Søre Sunnmøre sidan den førre jordbruksteljinga.



Kommune

Jordbruksverksemder i alt i 1999

Jordbruksverksemder i alt i 2010

Vanylven

245

133

Sande

81

37

Herøy

111

59

Ulstein

68

32

Hareid

67

28

Volda

259

112

Ørsta

358

207

Møre og Romsdal fylke

5.018

3.043